360 | Amsterdam

HOE HONGARIJE ZIJN GANG KAN GAAN

De regering-Orbán voert wet na wet in die de rechtsstaat inperkt, toch grijpt de EU niet in.

‘Orbán biedt het politieke middel waar velen naar op zoek zijn,’ schrijft Réka Kinga Papp, hoofdredacteur van Eurozine. ‘Zo maakt hij ruimte voor minder radicale bondgenoten zoals Kaczyński’s PiS in Polen. Maar Orbán functioneert voor sommige lidstaten als een vehikel om hun democratische waarden mee te benadrukken. Ook dient hij als een bliksemafleider van de diepere structurele problemen binnen de EU.’

Een van de recente inperkende wetten die Hongarije heeft ingevoerd, is een noodwet die er onder andere voor zorgt dat mensen die ‘bewust valse beweringen doen of feiten verdraaien die veiligheidsmaatregelen kunnen belemmeren of tegenwerken’ tijdens de coronacrisis een gevangenisstraf die oploopt tot vijf jaar kunnen krijgen. Deze wet kan ‘flexibel worden toegepast, bijvoorbeeld om kritiek op het illiberale coronabeleid de mond te snoeren’, schrijft Kinga Papp. ‘Dit heeft verstrekkende gevolgen; een daarvan is zelfcensuur.’

Maar het is juist de Hongaarse regering zelf die actief desinformatie verspreidt, schrijft Kinga Papp, zowel over onafhankelijke media en ngo’s als over de vluchtelingencrisis in 2015. ‘Deze noodwet laat al meteen zijn ware aard zien. Terwijl de rest van Europa steunpakketten invoert en burgers probeert te behoeden voor complete economische instorting, blijft de regering-Orbán zijn strikte neoliberale fiscale beleid voeren.’ De wet behelst ook andere maatregelen, zoals het beperken van de macht van lagere overheden, het aanstellen van regeringstoezichthouders in theaters, en (‘bizar genoeg’, schrijft Kinga Papp) het afschaffen van de wettelijke erkenning van een genderverandering.

Réka Kinga Papp is een van de sprekers op het Forum on European Culture tijdens het programmaonderdeel This is What We Know about Your Future op 17 september om 20:30 in de Balie.

EUROPEES LEIDERSCHAP

Het Duits voorzitterschap van de EU kan het sterke mondiale leiderschap worden dat de wereld nodig heeft, stelt de Singaporese politicoloog Kishore Mahbubani.

Dat Angela Merkel nu de voorzittershamer in handen heeft, had niet op een beter moment kunnen komen. De wereld snakt naar iemand die de leiding neemt, nu mondiale problemen zoals klimaatverandering en covid-19 steeds nijpender worden, schrijft Mahbubani op de website van het World Economic Forum. ‘We hebben iemand nodig die over zoiets saais als gezond verstand beschikt om deze uitdagingen het hoofd te bieden, en geen enkele leider heeft meer gezond verstand dan Merkel.’

Er zijn twee stappen die Merkel moet nemen om de wereld uit de problemen te helpen, schrijft Mahbubani, waarbij ze nauw moet samenwerken met de Franse president Macron. Ten eerste moet Europa erkennen dat het een vergissing was om multilaterale organisaties, zoals de World Health Organization (WHO), te verzwakken. Zo zijn de bijdrages aan deze organisaties in de afgelopen decennia structureel gedaald en in steeds grotere mate vrijwillig geworden. Dit is des te prangender geworden nu de VS in mei hebben aangegeven te stoppen met financiele steun aan de WHO.

De tweede stap zou zijn om multila- terale organisaties die een sleutelrol vervullen nieuw leven in te blazen en te versterken, betoogt Mahbubani. ‘De twee meest cruciale organisaties zijn de WHO en de World Trade Organization (WTO).’ Wat Merkel niet moet doen is de NAVO uitbreiden met niet-Europese staten, zoals secretaris-generaal Jens Stoltenberg aanraadt. ‘Nu de wereld meerdere zwaartepunten kent, ligt de oplossing voor wereldwijde problemen bij samenwerkingsorganisaties die mondiaal breed worden gesteund, en niet bij organisaties zoals de NAVO, die op het Westen zijn gericht.’

Tijdens het Forum on European Culture is Kishore Mahbubani een van de sprekers bij An Outsider’s Perspective, dat op 19 september om 15.00 live gestreamd zal worden.