360 | Amsterdam

Horen, zien, bezoeken.

TENTOONSTELLING | Wolkenstudies

John Constable
19 september 2020 t/m 31 januari 2021, Teylers Museum, teylersmuseum.nl

Een mustsee: de allereerste Nederlandse tentoonstelling van een van de allerbelangrijkste landschapsschilders aller tijden, John Constable (1776-1837), die samen met William Turner, zijn beroemdere tijdgenoot, wedijvert om de titel ‘belangrijkste Britse grootmeester van de romantiek’. Constables geliefdste onderwerp was het glooiende landschap van zijn jeugd aan de Engelse oostkust in de buurt van Harwich. Hij schilderde veel in de buitenlucht, wat in zijn tijd zeer ongebruikelijk was. En plein air schilderen werd pas later, in de negentiende eeuw, gemeengoed, mede door de uitvinding van de verftube. Sterk geïnspireerd door de manier waarop oude meesters als Van Ruisdael, Rembrandt en Rubens het Nederlandse landschap weergaven, benaderde Constable het Engelse landschap met een originele en open blik. Zo wist hij als geen ander het effect te vangen van plotselinge weersveranderingen. De Engelsman was gefascineerd door de kleuren en vormen van wolken, regenbogen en andere atmosferische verschijnselen en hield nauwkeurig bij onder welke weers- en lichtomstandigheden hij had geschilderd.

Constable zag de schilderkunst als een wetenschap, een manier om de wereld te leren kennen. In de jaren 1821-1822 schilderde hij bijna niets anders dan wolkenstudies, die hij meestal maakte in het deksel van zijn schilderdoos die hij tijdens het werken op zijn bovenbenen liet rusten. Het waren geen studies om te verkopen, ze waren puur bedoeld om de zichtbare werkelijkheid te doorgronden. Fascinerende werken zijn het, temeer als je bedenkt dat er een heftig gevoelsleven achter zijn scherpe natuur-observatie schuilgaat. ‘Painting is but another word for feeling,’ schreef Constable ooit aan een vriend.