Jornal de Negócios | Lissabon

Ze zijn rond de dertig en en hebben meer dan één professionele identiteit. Daarom gebruikt deze generatie een slash (schuine streep) als ze zich voorstellen: ‘Ik ben verpleegkundige/dj.’ In deze crisis komt het goed uit om van meer dan één beroep te kunnen leven.

Mariana Cáceres is illustrator/tatoeëerder en Gonçalo Vicente noemt zich personal trainer/osteopaat/opleider. Soraia Tomás is verpleegkundige/dj en Filipa Costa is logopedist/danseres. Ze zijn rond de dertig en hebben meer dan één professionele identiteit. Wie behoort tot de zogenaamde slash-generatie – in China een waar fenomeen – vindt ervaringen belangrijker dan carrière of kijkt eerder naar een bedrijfsmissie dan naar status. Maar in tijden van crisis kan het ook een alternatief bieden.

Ze tekende altijd al graag. Mariana Cáceres (28) overwoog om architectuur of design te gaan studeren en volgde zelfs een cursus restauratie, maar koos uiteindelijk voor de designopleiding aan de faculteit voor beeldende kunst van de Universiteit van Lissabon, terwijl ze in diezelfde tijd bij instituut Ar.Co het illustreren en striptekenen ontdekte. Tatoeëren kwam er later bij. Illustrator/tatoeëerder worden was niet haar ambitie, het gebeurde gewoon. Via een vriend kwam ze in een tatoeagestudio. ‘Je maakt leuke tekeningen, wil je leren tatoeëren?’ werd haar gevraagd. ‘Zo is het begonnen, uit het niets.’

‘Ik had het niet verwacht, nu nog denk ik weleens: wat tatoeëer ik veel!’ vertelt ze. Ze heeft een eigen stijl, een lijnvoering die haar onderscheidt, of het nu op een poster, in een krant of met het menselijk lichaam als ondergrond is. Vier jaar geleden stopte ze met het parttimewerk in cafés en restaurants dat ze had om haar rekeningen te kunnen betalen. Ze is echter niet van plan om te kiezen tussen illustratie en tatoeage. Ze maakt deel uit van een generatie voor wie het verlangen om ‘meerdere dingen te doen’ en ‘te experimenteren’ bij het leven hoort – maar financiële onzekerheid ook.

Plan B

‘We hebben bijna allemaal wel een slash. Het is heel moeilijk om alleen van het illustreren of tatoeëren te leven,’ legt Cáceres uit. Als je geen vaste baan of contract hebt, geeft een tweede professionele identiteit een beetje vrijheid en een mogelijk plan B om op terug te vallen. De afgelopen jaren kon ze dankzij het tatoeëren veel reizen en werken in steden als Berlijn – uitwisselingen tussen tatoeagestudio’s komen veel voor – maar in 2020 was het al een hele uitdaging om de lockdown te overleven. ‘Vanwege de pandemie gingen de studio’s dicht. In die tijd ben ik weer meer gaan illustreren,’ vertelt ze.

De term ‘slasher’ werd ruim tien jaar geleden voor het eerst gebruikt in de context van meervoudige professionele identiteiten: het begrip werd in de Verenigde Staten gemunt, in een artikel uit 2007 van New York Times- columnist Marci Alboher. Toch is de zogenoemde ‘slash-generatie’ – beschreven in Susan Kuangs gelijknamige boek uit 2016 – nog steeds een actueel verschijnsel, en in China een populair fenomeen. Daar bestaat volgens de krant JingDaily zelfs een Slasher Festival.

De benaming wordt gebruikt voor millennials, jongvolwassenen die nu in de twintig of dertig zijn, met een goede opleiding en werkzaam als zelfstandige, en met meer dan één professionele identiteit. In het Westen denk je dan aan freelancers – een al langer bestaand begrip dat niet precies hetzelfde betekent (maar daar komen we nog op terug) – terwijl het in communistisch China verwijst naar een homogenere, stedelijke elite die ervoor kiest om als zelfstandige te werken en het belangrijk vindt om ervaringen op te doen zonder zich te hoeven beperken tot één enkele professionele carrière.

‘Het freelancebestaan is een verschijnsel dat in de westerse context veel normaler is. In China is het veel baanbrekender,’ aldus marketingspecialist Carolina Afonso, die lesgeeft aan het hoger instituut voor economie en management van de Universiteit van Lissabon.

Voor deze generatie geldt: ‘The coolest identity today is to have more than one’, zoals het in JingDaily heet. Oftewel: meerdere identiteiten hebben is synoniem met succes. Er zijn intussen al rond de tachtig miljoen Chinese slashers, van wie de overgrote meerderheid hoogopgeleid is en in de grote steden woont. Een groep in opkomst, die zich ook in zijn keuzes als consument onderscheidt en een uitdaging vormt voor de grote merken.

Zoals de meeste millennials worden ze ‘gedreven door goede doelen’ en streven ze naar ‘nieuwe ervaringen’, zodat ‘de daad van het kopen voor hen een daad van kiezen is, iets wat zinvol moet zijn; ze halen hun neus op voor de vulgariteit van mainstreamluxe’, aldus Afonso.