Le Monde | Parijs

Tijdens de eerste lockdown, in maart, schreef de Franse filosoof Bruno Latour dat hij hoopte dat we collectief zouden gaan inzien dat er grenzen zijn aan groei en globalisering. Onlangs ontving hij de Spinozalens voor zijn bijdragen aan het thema duurzaamheid, dat hij al sinds begin jaren negentig agendeert.

Het samenvallen van een algehele lockdown dit voorjaar met de vastentijd was weliswaar onvoorzien, maar bood een mooie gelegenheid om tijdens de deze seculiere en republikeinse ramadan na te denken over wat belangrijk is en wat niet.

Zo kon dit virus dienen als generale repetitie voor de volgende crisis, namelijk die waarin veranderen van levensstijl voor iedereen geldt en voor alle aspecten van het dagelijks leven, die we dan zorgvuldig moeten leren kiezen. Mijn hypothese, en die van velen met mij, is dat de gezondheidscrisis de weg bereidt voor de klimaatcrisis. Een opmaat die ons ertoe aanzet ons daarop voor te bereiden. Nu moeten we die hypothese nog testen.

De pandemie is net zo min een ‘natuurlijk’ verschijnsel als de hongersnoden van vroeger of de huidige klimaatcrisis