Are We Europe | Amsterdam

Voor zijn afstudeerscriptie verdiept de Amerikaans-Joods-Chinees-Libanese vriend van de Finse Aura Saxén zich in de extreemrechtse populistische beweging de Identitairen. Gaandeweg zijn onderzoek krijgt hij steeds meer sympathie voor hun ideeën over de gevaren van migratie en de ondergang van de Europese cultuur.

Sascha’s flirt met extreemrechts in Europa begon in een Californisch stadje vol Franse bakkers en poedels. Hij had zich ingeschreven voor een cursus tekenen naar de werkelijkheid en zou zich vermoedelijk nogal verloren hebben gevoeld tussen de ontelbare bejaarden in het groepje kunstliefhebbers als er niet nog een andere jongere deelnemer was geweest: een aantrekkelijke brunette, die samen met haar tweelingzus steampunkboeken schreef die ze in eigen beheer uitgaf. Na afloop van de cursus hielden ze geen contact, maar Sacha zag zo nu en dan video’s van de tweelingzus, Brittany Pettibone, voorbijkomen op zijn Facebook-pagina. Ze gaf lezingen aan universiteiten over het belang van traditionele waarden. Vanwege de vele studentenprotesten die dit uitlokte kon Brittany alleen spreken met politiebescherming.

Een jaar of tien later dook ze ineens weer op in Sacha’s newsfeed. Ze sprak niet langer over traditionele waarden, maar over het project Defend Europe: een boot vol jonge, rechtse activisten die op de Middellandse Zee patrouilleerden met de bedoeling migrantenboten terug te sturen.

Defend Europe was in het leven geroepen door de Identitairen, een groep zogeheten lumbersexuals: wit-nationalisten die erop zijn gebrand de ‘ware’ Europese cultuur te behouden. Ondanks die nadruk op Europa maken de Identitairen zich sterk voor het herstel van ‘authentieke’ nationale identiteiten, die ze afzetten tegen een gehomogeniseerde globale cultuur. Zij beschouwen immigratie als een wezenlijke bedreiging van lokale gebruiken, en als een ontwrichtend fenomeen dat ertoe leidt dat mensen zich niet langer thuisvoelen in hun eigen gemeenschap. Het kwam niet echt als een verrassing dat Brittany zich inliet met dit soort mensen. Ze sprak zich onomwonden uit vóór Donald Trump en had veel succes op internet met haar tirades tegen immigranten en feministen. Brittany en de Identitairen zaten op één lijn op vrijwel alle belangrijke punten: traditie, vaderland en de superioriteit van de blanke, christelijke beschaving.

Zoals 30.000 jaar geleden

Hoewel Defend Europe op de meeste vlakken maar weinig succes boekte, kreeg de beweging veel media-aandacht en zodoende stonden ook de Identitairen ineens vol in de belangstelling. Brittany hield er ook iets aan over: Martin Sellner, de gesoigneerde Oostenrijkse leider van de Identitairen, maakte steeds vaker zijn opwachting in haar video’s. Samen vertelden ze hun volgers hoe belangrijk het was om zowel de etnische als de culturele aspecten van de Europese identiteiten te behouden, zodat de Europese landen blijven ‘zoals ze dertigduizend jaar geleden waren’. Ook legden ze bijvoorbeeld uit waarom het een klap in het gezicht van de islam is om een croissant te eten. Binnen de kortste keren werd het stel van alle kanten opgeroepen om zoveel mogelijk kinderen op de wereld te zetten.

Toen ik Sascha leerde kennen waren Brittany en Martin nog niet in beeld. Het begin van onze relatie was veel prozaïscher en ouderwetser dan bij Brittany en Martin; wij hebben elkaar leren kennen tijdens de studie. Sacha – omwille van de privacy heb ik zijn naam veranderd – stond erom bekend dat hij niet in staat was zijn trui uit te doen zonder zijn T-shirt mee te trekken, waardoor elk college begon met zijn blote bast. Wij vonden elkaar niet in een hartstochtelijk geloof in de superioriteit van de Europese cultuur, maar in ons gedeelde zwak voor Chris, de dromerige yogaleraar.

Sascha vertelde me voor het eerst over Brittany, de Identitairen en Defend Europe toen we een brainstorm hielden over mogelijke onderwerpen voor onze afstudeerscripties. Hij was van mening dat het bestuderen van extreemrechts helemaal van deze tijd was, en heel belangrijk. Na enige tijd stuurde hij me enkele video’s van Brittany door, om me een beeld te geven van zijn onderzoek. Ik herinner me nog hoe mijn aanvankelijke geamuseerdheid plaatsmaakte voor ongemak toen ik vlak voor het slapengaan, in het donker, de video’s op mijn telefoon bekeek. Ik wist me niet goed raad met deze verontrustende mengeling van krankzinnigheid en kwaadaardigheid. Het was mij niet duidelijk of Brittany en Martin gewoon een stel internetmalloten waren of een power couple dat was voorbestemd om een eenheid te smeden tussen extreemrechts in Europa en Amerika.