Neue Zürcher Zeitung | Zürich

Volgens een wereldwijd onderzoek zouden in 2016 meer dan 138.000 vrouwen over de hele wereld hun schaamlippen hebben ‘gecorrigeerd’, dat is een stijging van 45 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Hebben we te maken met het recht van de vrouw om haar vulva te vieren, of is dit verkapte genitale verminking?

De vulva bloeit. Tijdens protesten wordt ze gevierd met ‘Viva la Vulva!’ In damestoiletten dient ze als versiering op stickers of getekend op de deur. In strips en mediaberichten leggen vrouwelijke kunstenaars uit dat de vrouwelijke genitaliën meer zijn dan een gat of spleet, en wat een vagina precies is. Maar ook in een heel ander gebied is de vulva immens populair: bij de plastische chirurgie.

Cosmetische chirurgie aan vrouwelijke geslachtsdelen is de afgelopen jaren dramatisch toegenomen. In 2017 identificeerde de International Society for Aesthetic and Plastic Surgery (ISAPS) labia-correcties als de snelst groeiende trend op dit gebied. Volgens een wereldwijd onderzoek zouden in 2016 meer dan 138.000 vrouwen over de hele wereld hun schaamlippen hebben gecorrigeerd, wat overeenkomt met een stijging van 45 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Voor 2017 bleven de cijfers voor schaamlipcorrectie stabiel, behalve dat er 23 procent meer vaginale verjongingen werden uitgevoerd; een ingreep die het aanspannen van het vaginale weefsel inhoudt.

Vooral correcties van de binnenste schaamlippen zijn gewild. In de meeste gevallen wordt uitstekend weefsel ingekort. ‘In het verleden hadden vrouwen in deze regio geen esthetische problemen,’ zegt Mark Nussberger, voorzitter van de Swiss Society for Aesthetic Surgery, die al bijna 30 jaar in zijn eigen praktijk opereert en zelf schaamlipoperaties aanbiedt. Door de nieuwe scheertrends zijn de geslachtsdelen beter zichtbaar geworden.

Chinese muur van de vagina

Nussberger ziet als andere reden voor de toename het feit dat jonge vrouwen meer geconfronteerd worden met beelden uit de porno-industrie en er ook zo uit willen zien. Hij beschrijft operaties in het genitale gebied als een niche in een concurrerende markt. Met andere woorden: de industrie heeft er baat bij als de vulva een probleemgebied wordt.

De meeste gynaecologen zijn kritisch over de trend. Al in 2011 riepen experts van de Zwitserse Vereniging voor Gynaecologie en Verloskunde op om patiënten te informeren over de diversiteit van het uiterlijk van volwassen vrouwelijke geslachtsorganen. Met de puberteit groeit niet alleen het schaamhaar, maar ook de schaamlippen.

Een ziekenhuis van Luzern heeft voor een onderzoek de vulvae van 657 vrouwen gemeten, en ontdekten dat de grootte van de buitenste schaamlippen varieerde tussen 1,2 en 18 centimeter. ‘We wilden laten zien hoe gevarieerd het uiterlijk van de vulva is,’ zegt Andreas Günthert, het voormalige hoofd van de Luzern Women’s Clinic. Omdat vrouwelijke geslachtsdelen nog steeds taboe zijn, worden vrouwen vooral geconfronteerd met geïdealiseerde beelden uit de porno-industrie. Günthert toont zijn patiënten foto’s van de ‘Chinese muur van de vagina’, waarvoor de Britse kunstenaar Jamie McCartney gipsafgietsels maakte van talloze vulvae.

Tot de patiënten van Günther behoorde ook een zestienjarige die van haar vader een schaamlipverkleining zou krijgen. ‘Dat is absurd, want de geslachtsdelen kunnen nog veranderen,’ zegt de dokter. In Zwitserland zijn esthetische ingrepen op geslachtsdelen toegestaan ​​met toestemming van de ouders, zelfs onder de achttien jaar.

In 2018 riep de Zwitserse politicus Cédric Wermuth op tot een verbod op dergelijke ingrepen bij minderjarigen. Hij opperde bovendien een reclameverbod en een verplichte psychoseksuele beoordeling vóór een cosmetische ingreep in het genitale gebied.

Sibil Tschudin, hoofdarts van de afdeling Gynaecologische Sociale Geneeskunde en Psychosomatiek van het Universitair Ziekenhuis van Basel, beschrijft het verkleinen van de schaamlippen als een ingrijpende procedure. ‘Voor een operatie moeten doktoren goed uitzoeken of het verzoek niet eigenlijk vanuit een andere wens voortkomt,’ zegt ze. ‘Het zou een uiting kunnen zijn van het feit dat een vrouw zichzelf en haar lichaam niet als geheel accepteert.’ Ze kwam in de praktijk bovendien slechte resultaten tegen, zoals littekens op de schaamlippen.